“Menstruazioan zehar konortea galdu dut, eta nire hiru lanetan ez didate arrazoi horregatik huts egiten utzi”. Ez da kasu isolatu bat. Hilekoaren estigmak eragina du milioika emakumeren eguneroko bizitzan, parte-hartze sozialean eta ongizatean. Hori da, hain zuzen ere, Mendebaldeko Australia Unibertsitatearekin batera, Valentziako Unibertsitate Politeknikoaren eta Ikerketa Zientifikoen Kontseilu Gorenaren (CSIC) partaidetza duen Ingenio Institutuko ikertzaile-talde batek egin duen ikerketa baten ondorio nagusia. ‘BMC Women’sHealth’ aldizkarian argitaratu den ikerketa, Estatuko emakumeen hilekoaren osasunari buruzko erradiografia osatuenetako baten laugarren atala da. Lan hori egiteko, autonomia-erkidego guztietako 14 urtetik gorako 4.028 parte-hartzaileri galdetegiak egin zaizkie, eta datu kuantitatiboak eta zuzeneko testigantzak bildu dira. Lanaren emaitzak sendoak dira: emakumeen % 15,4k bakarrik mantentzen du bere eguneroko bizitza aldaketarik gabe hilekoan zehar. Ez da esperientzia biologiko bat bakarrik. Gertaera sozial horrek zehazten du zer arropa eraman daitekeen, zer lekutara joan daitekeen, lanean huts egiten den ala ez, eta zer esaten den – edo ez den esaten– etxean eta medikuaren kontsultan.